Numri i ndërmarrjeve të reja të regjistruara në Kosovë ka shënuar rënie si në baza mujore ashtu edhe vjetore, duke ngritur pikëpyetje për klimën e biznesit dhe gatishmërinë e qytetarëve për të investuar në aktivitete të reja ekonomike.
Sipas Repertorit Statistikor mbi Ndërmarrjet Ekonomike të publikuar nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK), gjatë muajit maj 2026 janë regjistruar 1.108 ndërmarrje të reja, ose 1.4 për qind më pak se në muajin prill. Edhe më shqetësues mbetet krahasimi me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, ku numri i bizneseve të reja ka rënë për 16.9 për qind.
Në ekonomi, hapja e bizneseve të reja konsiderohet një nga treguesit kryesorë të besimit të qytetarëve dhe investitorëve në treg. Për këtë arsye, rënia e vazhdueshme e numrit të ndërmarrjeve të reja shihet si një zhvillim që meriton vëmendje, veçanërisht në një kohë kur institucionet vazhdojnë të promovojnë zhvillimin ekonomik dhe mbështetjen e sektorit privat.
Të dhënat tregojnë se sektori më i preferuar për regjistrimin e bizneseve mbetet tregtia me shumicë dhe pakicë, përfshirë riparimin e automjeteve dhe motoçikletave, me 278 ndërmarrje ose 25.1 për qind të totalit. Pas tij renditen akomodimi dhe shërbimet e ushqimit me 126 ndërmarrje, ndërtimtaria me 119 dhe prodhimi me 105 ndërmarrje.
Megjithatë, struktura e bizneseve të reja vazhdon të tregojë mungesë të investimeve më të mëdha. Nga 1.108 ndërmarrje të regjistruara gjatë majit, 1.101 janë mikro-ndërmarrje me deri në nëntë të punësuar, ndërsa vetëm shtatë janë ndërmarrje të vogla me 10 deri në 49 punëtorë. Nuk është regjistruar asnjë ndërmarrje e mesme apo e madhe.
Kjo situatë sugjeron se ekonomia vazhdon të mbështetet kryesisht në biznese të vogla familjare dhe vetëpunësim, ndërsa mungojnë investimet që do të krijonin numër më të madh vendesh pune dhe do të kishin ndikim më të madh në zhvillimin ekonomik.
Sa i përket shpërndarjes rajonale, Prishtina vazhdon të dominojë me 523 ndërmarrje të reja, e ndjekur nga Prizreni me 130, Ferizaj me 110, Mitrovica me 100, Gjilani me 86, Gjakova me 83 dhe Peja me 76 ndërmarrje.
Rënia e numrit të bizneseve të reja dhe mungesa e ndërmarrjeve të mesme e të mëdha paraqesin një sinjal që institucionet ekonomike nuk duhet ta injorojnë. Në vend të rënies, ekonomia do të duhej të shënonte rritje të vazhdueshme të investimeve dhe të ndërmarrjeve të reja, pasi pikërisht ato konsiderohen motor i zhvillimit ekonomik, punësimit dhe rritjes së konkurrueshmërisë së vendit.
